Duyurular

 
Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Beyoğlu, Merkezimizin bir faaliyeti olarak 21 Nisan 2010 günü Edebiyat Fakültesi Konferans Salonu'nda "Osmanlı Devleti'nde Tehcir Uygulamaları ve Ermeni Tehciri" başlıklı bir konferans verdi. Konferansı sırasında Ermeni Meselesinin ortaya çıkışına ve Osmanlı Devleti'nin tehcir uygulamasını hangi şartlar altında gerçekleştirdiği hakkında bilgi veren Beyoğlu, ayrıca tehcirin sadece Ermenilere değil, Araplar ve Rumlara da uygulandığını belirtti. Konferans sonunda Süleyman Beyoğlu'na Merkezimizin etkinliğine katılımından dolayı Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ersan tarafından bir plaket verildi.

 

 

***

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılışının 90. yıl dönümü vesilesiyle Merkez Müdürümüz Doç.Dr.Mevlüt Çelebi 14 Nisan 2010 günü Edebiyat Fakültesi konferans salonunda "90. Yılında Meclis'e Yeniden Bakarken" başlıklı bir konferans vermiştir.

Konuşmada Mondros Mütarekesi'nin ardından başlayan işgaller, İzmir'in işgali ve bu işgalin ülkenin her tarafındaki milli güçleri harekete geçirmesine değinilmiş, vatan müdafaasında ülke topraklarının işgallerden arındırılıp bağımsız bir devlet yolundaki gelişmeler, tüm bu hareketlerin önderi olan Mustafa Kemal'in faaliyetleri çerçevesinde anlatılmıştır. Kuva-yi Milliye, kongreler, Meclis-i Mebusan ve nihayet Büyük Millet Meclisi'nin açılışına kadarki ülkenin panaroması görsel malzeme desteği ile dinleyicilere aktarılmıştır.

Doç.Dr. Mevlüt Çelebi Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna giden yolda önemli bir dönemeç olan TBMM'nin açılışı ve milli hakimiyet olgusu üzerinde durmuş, Mustafa Kemal'in Cumhuriyet rejimi ve demokrasi idealini o dönemki uygulamalarla örneklendirilerek açıklamıştır.

 

 

***

Ege Üniversitesi'nin kuruluşunun 55. yılı etkinlikleri kapsamında merkezimizin bir etkinliği olarak 17 Mayıs 2010 günü Edebiyat Fakültesi'nde merkez müdürümüz Doç. Dr. Mevlüt Çelebi tarafından "Ege Üniversitesi'nin Kuruluşu" başlıklı bir konferans verilmiştir. Ege Üniversitesi'nin kuruluş aşaması, bu aşamanın yerel ve ulusal basındaki yankıları dile getirilerek kurumun kuruluşu sırasında kuruma yüklenen misyona değinilmiştir. Görsel malzeme ile desteklenen konferansa, üniversitemizin çeşitli bölümlerinden öğrenciler ve öğretim üyeleri de katılmışlardır.

 

 

***

Gazi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Turan, 21 Mayıs 2010 günü MÖTBE (Prof. Dr. Yusuf Vardar Kampus Kültür Merkezi)'de, üniversitemizin kuruluşunun 55. yılı etkinliği çerçevesinde, Merkezimiz tarafından düzenlenen "Atatürk ve Yeni Türk Devleti'nin Kuruluşu" başlıklı bir konferans vermiştir.

Konuşmasına Osmanlı Devleti'ndeki isyan faaliyetleri hakkında bilgi vererek başlayan Prof. Turan, Mora isyanının sosyal boyutuna değinmiş, genel anlamda devlet içerisinde çıkan isyanların altyapısının "Osmanlılık" duygusunu yok etmek olduğuna temas etmiş, yakınçağın Osmanlı tarihi için "isyanlar tarihi" olduğunu vurgulamıştır. İsyanlar karşısında devlet içerisindeki Tanzimat ve Islahat düzenlemelerine de değinilmiştir.

Yeni devletin oluşumuna giden yolda Balkan Savaşları, I.Dünya Savaşı ve Çanakkale Cephesi'ndeki mücadele Mustafa Kemal bağlamında değerlendirilmiş, İzmir'in işgalinin Milli Mücadele için önemi dile getirilmiştir. Prof. Mustafa Turan, İzmir'de atılan kurşunla başlayan mücadelenin Anadolu'da dalga dalga yayıldığına işaret ederek, aslında I.Dünya Savaşı'nın 30 Ekim 1918'de değil, Lozan Konferası sonrasında bittiğini iddia etmiştir. Mücadele içerinde Mustafa Kemal Paşa'nın rolü ve etkinliği üzerinde özellikle durulmuş, Nutuk'tan alıntılar yapılmıştır.

Konferansta İzmir yangınına da değinen Prof. Turan, 13 Eylül 1922'de çıkan ve 3 gün süren yangın hakkında dönemin itfaiye müdürü Greskoviç'in hazırladğı raporun önemine değinmiş, bu raporda İzmir'in kesinlikle Türkler tarafından yakılmadığı hususunun altının çizildiğini ifade etmiştir. Prof. Dr. Mustafa Turan yangının Ermeniler tarafından çıkarıldığı ihtimaline ağırlık vermiştir.

Konferansın sonunda konuşmacı Prof. Dr. Mustafa Turan'a Merkezimiz adına Ege Üniversitesi Türk Dünyası Araştırmaları Enstitüsü Türk Tarihi ABD Öğretim Üyesi Prof. Dr. Turan Gökçe tarafından bir plaket verilmiştir.

 

 

***

Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı ve İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cezmi Eraslan, üniversitemizin "Cumhuriyet ve Atatürk Günleri 25 Ekim - 12 Kasım 2010" programı kapsamında 1 Kasım 2010 günü MÖTBE (Prof. Dr. Yusuf Vardar Kampus Kültür Merkezi)'de  "Türkiye'de Cumhuriyet Düşüncesi ve Atatürk" başlıklı bir konferans verdi. Merkezimiz ile Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü tarafından düzenlenen bu konferanstan önce üniversitemiz konservatuvar öğrencileri tarafından halkoyunu gösterisi sergilendi. Konuşmasına cumhuriyet kavramı ve cumhuriyet düşüncesinin Osmanlı Devleti içindeki gelişmesi ile başlayan Eraslan, bu düşünce yapısının devlet sistematiği olarak  kullanılmasına ilişkin Fransız düşünürlerinin fikirlerine değinmiştir. Tanzimat, Meşrutiyet sürecinde ve özellikle Yeni Osmanlılar ile cumhuriyet kavramının tartışılmaya başlandığı, II. Meşrutiyet ile beraber de cumhuriyete benzer bir yönetimin ortaya çıktığı ifade edilmiştir.

Prof. Eraslan, Abdullah Cevdet'in fikirlerinin cumhuriyet rejiminin "söz" ile sınırlı kalan kısmı olduğundan, burada cumhuriyet fikrinin Atatürk ile "eyleme" geçtiğinden ve Atatürk'ün "millet unsuru"nu ön plana çıkardığından söz etmiştir. Türkiye'de cumhuriyetin ilanının bir emr-i vaki olduğunu, toplumun gelenekçi olup dönüşümlere soğuk baktığını vurgulayan konuşmacı, cumhuriyetin rejim olarak kendi kendine süreç içerisine bırakılarak gerçekleştirmenin de zor olacağını savunmuştur. Cumhuriyet Türkiye'sindeki en çarpıcı değişimin alfabe değişimi olduğunu iddia eden Eraslan, dil konusunun yalnızca Osmanlı Devleti'nin değil, Türk Dünyası'nın meselesi olduğunu dile getirmiştir. Türkiye'de cumhuriyet rejiminin içselleştirilerek daha verimli hale geldiğini ve günümüzde de bu içselleştirmeyle ilgili olarak güzel örneklerin verilebileceğini söylemiştir.

Konferans sonunda Cezmi Eraslan'a Merkezimiz ve Bölümümüzün etkinliğine katılımından dolayı Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ersan tarafından plaket ve Merkezimizin flaması verilmiştir.

 

 

***

Üniversitemizin "Cumhuriyet ve Atatürk Günleri 25 Ekim - 12 Kasım 2010" programı kapmasımnda Merkezimiz ve Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü'nün düzenlediği "Cumhuriyet'in Kazandırdıkları" konulu panel 5 Kasım 2010 tarihinde Bergama Meslek Yüksekokulu'nda gerçekleştirilmiştir. Panele Ege Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölümü'nden Okt.Dr.Pelin Böke (Panel Başkanı), Okt.Dr.Gülben Mat (Panelist), Okt.Belkız Ayaz (Panelist) ve Okt.İbrahim Çoban (Panelist) katılmıştır.

Bergama MYO'nun konferans salonunda gerçekleştirilen etkinliğe yüksekokul idarecileri ve akademisyenlerin yanısıra öğrenciler büyük ilgi göstermişlerdir. Panele Belkız Ayaz'ın "Cumhuriyet, Demokrasi ve Türkiye'nin İlk Yıllarında Siyasi Hayat" konulu konuşmasıyla başlanmıştır. Ayaz, konuşmasında cumhuriyet fikrinin ve demokrasi kavramının Osmanlı Devleti'nin son yıllarındaki serüvenine değinerek Türkiye'nin cumhuriyet rejimine gidişine temas etmiş, cumhuriyet rejiminin, Milli Mücadele'nin önder kadrosunu oluşturan kişilerin bile kabullenmekte güçlük çektiklerine dikkat çekmiştir.

Dr.Gülben Mat, "Atatürk ve Kadın" konusunda bilgi aktarmış, kadının Osmanlı Devleti'ndeki statüsü ve kişisel haklarının gelişimi hakkında açıklamalar yapmıştır. Cumhuriyet rejimi ile kadının toplumsal hayattaki yerindeki değişimi örneklerle açıklayan Mat, Mustafa Kemal Atatürk ve cumhuriyetin kadına verdiği öneme, kadının sosyal hayattaki rolü ve katkısına vurgu yapmıştır. Seçme ve seçilme hakkının kadınlar tarafından kullanılması örneğine ilk kez Türkiye'de rastlanıldığına dikkat çekmiştir.

"Cumhuriyetin İlk Yıllarında Eğitim" başlıklı konuşmasında İbrahim Çoban, eğitim unsurunun toplumu toplum yapan yönüyle sunumuna başlamış, cumhuriyet öncesinde Osmanlı Devleti'nin eğitim sistemine değinmiştir. Enderun ve medrese arasındaki eğitim farklılıklarını, medreselerin devletteki rolüne temas etmiştir. Devletin güçlü olduğu dönemlerde medreselerin de güçlü ve pozitif eğitime verdiği öneme dikkat çeken Çoban, devletin zayıfladığı dönemde devletin kurumlarının de zayıfladığı gerçeğini dile getirerek medreselerdeki yapı değişikliklerini örneklerle ifade etmiştir. Osmanlı Devleti'nin yenileşme sürecinde medreselerin yanına açılan Batı tarzlı okullara ve bu okullarla medreselerin çekişmesine değinen konuşmacı, Osmanlı eğitim sistemi ile cumhuriyetin eğitim politikasını karşılaştırmalı olarak aktarmıştır. Cumhuriyet döneminde eğitimin gelişmelerini rakamlarla açıklık getirmiştir.

Panel başkanı Dr. Pelin Böke panelistlerin konuşmalarının ardından Cumhuriyet'in kazanımlarının pek çok alanda göz çarptığının altını çizmiş, muasırlaşmanın aktif bir olgu olduğunu vurgulamıştır.

Konuşmaların ardından panel başkanı ve panelistlere Bergama Meslek Yüksekokulu Müdürü Prof.Dr.Ertan Taşkavak tarafından birer plaket verilmiştir. Panel Başkanı Dr.Pelin Böke de Taşkavak'a Merkezimizin flamasını takdim etmiştir.

 

 

***

Balıkesir Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi ve Balıkesir Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Bölüm Başkanı Sayın Prof. Dr. Metin Ayışığı, merkezimizin etkinlikleri çerçevesinde 13 Aralık 2010'da Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Konferans Salonunda "Milli Mücadele'nin Bilinmeyenleri ve Atatürk" başlıklı bir konferans vermiştir.

Gerek akademisyenler gerekse öğrenciler tarafından yoğun katılımın olduğu bu konferansta, Prof. Ayışığı, Milli Mücadele dönemin deki İstanbul ve Anadolu hakkında bilgiler vermiştir. Osmanlı padişahı Vahdeddin'in mücadeleye bakışını Mustafa Kemal'in Nutuk'taki değerlendirmesiyle birleştiren Ayışığı, mücadele süresince kurulan İstanbul hükümetlerinin de Anadolu direnişine bakış açılarının aynı olmadığının altını çizmiştir. Bu çerçevede Damat Ferit hükümetleri ile Ali Rıza Paşa hükümetinin aynı kefeye konulamayacağına değinmiş, Ali Rıza Paşa kabinesi döneminde Milli Mücadele'nin gücünü arttırıp işgale karşı direnişin ivme kazandığını vurgulamıştır. Padişah ve Damat Ferit'in teslimiyetçi politika izlemeleri konusundaki görüşüne arşivdeki titiz çalışmaları sonucunda ulaştığını, bu çalışmaları sırasında Damat Ferit'in İngiliz işbirlikçisi olmadığını gösteren tek bir belgeye rastlamadığını söylemiştir.

Anadolu'nun işgal edilmesine karşın, Milli Mücadele sırasında "manda" fikrini benimseyenlere temas eden Ayışığı, ulusal bağımsızlık parolasıyla çıkılan yolda bu fikrin anlamsızlığını gösterip, hatta dönemin aydınlardan bazılarının bu fikre sıcak bakarken, sıradan insanların bu fikre itibar etmediğinin örneklerini vermiştir. Mustafa Kemal'in Milli Mücadele'nin önderi olarak rolüne ve etkinliğine temas eden konuşmacı, onun tam bağımsızlık fikri ve bu fikir çerçevesindeki direnişini halk için halkla beraber yürüttüğünü dile getirmiştir. Mustafa Kemal'in Vahdeddin tarafından Milli Mücadeleyi başlatması için Anadolu'ya gönderildiği yolundaki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, özellikle Mustafa Kemal'e padişah tarafından verildiği iddia edilen ve kilolarca ağırlığıa denk gelen altınların taşınmasının bile zor olduğunu, bununla beraber mücadelenin parasızlık içinde sürdürüldüğünü dolayısıyla bu şekildeki iddiaların gerçekle ilgisi olmadığını vurgulamıştır.

Konferans sonunda Prof. Dr. Metin Ayışığı'na merkezimin etkinliğine katılımından ötürü merkez müdürümüz Doç. Dr. Mevlüt Çelebi tarafından plaket ve merkezimizin flaması takdim edilmiştir.

 

 

***

Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Bölümü Tarih Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Sayın Yrd. Doç. Dr. A. Adnan Öztürk merkezimizin etkinlikleri çerçevesinde 24 Mart 2011 tarihinde Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Feyzi Önder konferans salonunda "Atatürk ve Eğitim" başlıklı bir konferans vermiştir.

 

 

***

Marmara Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Sayın Yrd. Doç. Dr. Bülent Bakar merkezimizin etkinlikleri çerçevesinde 25 Nisan 2011 tarihinde Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Konferans Salonu'nda "Ermeni Tehciri" başlıklı bir konferans vermiştir.